Guide•

EQ-test voor kinderen: wat meet het en wat zegt het?

EQ-test voor kinderen: wat meet het en wat zegt het?
#eq test voor kinderen#eq test kind#eq test for kids#eq test for children#eq tests for kids

Je zoon klapt dicht na een verloren spelletje, je dochter huilt om iets wat voor jou klein lijkt, en je vraagt je af: hoe gaat mijn kind eigenlijk met gevoelens om? Een EQ-test voor kinderen probeert daar een eerste indruk van te geven. Zo'n test is een momentopname van hoe een kind emoties herkent, benoemt en hanteert. Het is geen diagnose en geen onderdeel van een officieel onderzoek. Dat geldt zeker voor de gratis varianten die je online vindt.

In dit artikel lees je wat een EQ-test bij kinderen eigenlijk meet, hoe de testvormen verschillen, hoe je een uitslag verstandig leest en wat je in het dagelijks leven kunt doen om de emotionele vaardigheden van je kind te steunen.

Emotionele intelligentie: betekenis, EQ-test en de 5 componenten
Related
Emotionele intelligentie: betekenis, EQ-test en de 5 componenten
Emotionele intelligentie is het vermogen om eigen en andermans emoties te herkennen en te sturen. Wat het betekent, hoe een EQ-test werkt en de 5 componenten van Goleman.

Wat meet een EQ-test bij een kind?

Een EQ-test voor kinderen kijkt naar vaardigheden rondom emoties: gevoelens bij jezelf en bij anderen opmerken, ze begrijpen en er op een passende manier mee omgaan. Dat sluit aan bij de bredere omschrijving van sociale en emotionele ontwikkeling: hoe een kind leert omgaan met zichzelf en met anderen, inclusief vriendschappen sluiten en gevoelens herkennen en begrijpen (Gezondheid en Wetenschap, Vlaanderen). In het Nederlands zeg je meestal emotionele intelligentie, afgekort EQ. De uitleg van het begrip zelf vind je in de pillar-pagina hierboven.

De meeste kindvriendelijke vragenlijsten dekken ongeveer dezelfde vijf terreinen af, losjes gebaseerd op het model van Daniel Goleman:

TerreinVoorbeeld in het leven van een kind
ZelfbewustzijnZeggen dat je boos of verdrietig bent, in plaats van alleen "ik heb geen zin"
ZelfregulatieEven rustig worden voordat je schreeuwt of gooit
MotivatieDoorgaan met een moeilijke puzzel na een mislukte poging
EmpathieMerken dat een klasgenootje alleen staat en vragen of hij mee wil doen
Sociale vaardighedenOp je beurt wachten, een ruzie oplossen, om hulp vragen

Let op: er bestaat geen enkele universeel erkende standaardtest voor EQ, zoals er voor IQ wel gestandaardiseerde instrumenten zijn. Elke aanbieder gebruikt een eigen vragenlijst en eigen scoreregels. Een uitslag van de ene test kun je dus niet zomaar naast die van een andere leggen.

Welke soorten EQ-tests voor kinderen bestaan er?

Grofweg zijn er drie vormen: een vragenlijst die het kind zelf invult, een lijst die ouders of leerkrachten invullen, en een prestatietest met opdrachten. Ze meten niet precies hetzelfde, en dat is belangrijk als je een uitslag wilt duiden.

  1. Zelfrapportage door het kind. Het kind beoordeelt stellingen als "Ik merk snel dat iemand verdrietig is". Dit werkt vanaf de leeftijd waarop een kind goed kan lezen en over zichzelf kan nadenken. Jonge kinderen begrijpen de vragen vaak nog niet goed, en sommige antwoorden wat ze denken dat gewenst is.
  2. Beoordeling door een volwassene. Ouders of leerkrachten vullen in hoe ze het kind in het dagelijks leven zien. Dat geeft een ander beeld dan het kind zelf, bijvoorbeeld over gedrag op school.
  3. Prestatietest. Het kind krijgt opdrachten, zoals het herkennen van emoties op gezichten of het kiezen van de beste reactie in een situatie. Een bekend voorbeeld uit het onderzoek is de MSCEIT-YV, een prestatietest voor jongeren. In een Amerikaanse studie uit 2012 (Rivers en collega's, met onder anderen Mayer en Salovey) met 756 leerlingen van ongeveer 10 tot 14 jaar (grade 5 tot en met 8) bleek emotionele intelligentie met deze test betrouwbaar meetbaar. In een tweede onderzoek met 273 leerlingen uit grade 5 en 6 hingen hogere scores samen met meer sociale competentie volgens leerlingen en leerkrachten.

Voor de gewone ouder zijn vooral de eerste twee vormen relevant, omdat die als online vragenlijst bestaan. Een prestatietest wordt meestal in onderzoek of door een professional gebruikt.

Hoe lees je de uitslag van een EQ-test bij je kind?

Lees een uitslag als gespreksstarter, niet als cijfer dat vastlegt wie je kind is. Een kind ontwikkelt zich op een eigen tempo, ook al bereiken de meeste kinderen bepaalde mijlpalen rond een bepaalde leeftijd. Een lage score op één vragenlijst zegt dus niets definitiefs, en een hoge score ook niet.

Een paar vuistregels voor het lezen van een uitslag:

  • Kijk naar het patroon, niet naar het totaal. Zegt de lijst dat je kind sterk is in empathie maar moeite heeft met kalm blijven? Dan heb je iets concreets om thuis mee te oefenen.
  • Let op de dag. Een kind dat moe is, honger heeft of net ruzie had, vult een lijst anders in. Herhaal je een test later, dan kan de uitkomst al verschillen.
  • Vergelijk niet met broertjes, zusjes of klasgenoten. Elk kind heeft zijn eigen karakter en achtergrond. Sociaal-emotionele ontwikkeling wordt ook beïnvloed door zaken waar je als ouder weinig grip op hebt, zoals spanningen thuis, gebeurtenissen op school en de invloed van leeftijdsgenoten.
  • Leg geen etiket. Een online test kan geen angststoornis, ADHD of autisme vaststellen of uitsluiten. Daarvoor is professioneel onderzoek nodig.

Maak je je zorgen over hoe je kind met gevoelens omgaat, bespreek dat dan met de huisarts, de jeugdarts of de leerkracht. Zij kunnen de situatie bekijken en zo nodig doorverwijzen. Ook Gezondheid en Wetenschap (Vlaanderen) raadt aan om bij zorgen over de ontwikkeling met de huisarts of een kinderarts te praten.

Klaar om je IQ te ontdekken?

Doe onze wetenschappelijk ontworpen test en krijg je score in slechts enkele minuten.

Start de IQ-test

Wat kun je thuis doen om emotionele vaardigheden te steunen?

Emotionele vaardigheden zijn geen vaststaand talent maar iets wat een kind leert, vooral door voorbeeld en veilige gesprekken. Je hebt er geen test voor nodig om te beginnen. Dit werkt in de meeste gezinnen:

  1. Geef gevoelens een naam. Zeg "je bent teleurgesteld dat je niet mocht winnen" in plaats van "doe niet zo flauw". Zo krijgt een kind woorden voor wat er in hem of haar omgaat.
  2. Bied een veilige thuisbasis. Een warme, voorspelbare omgeving geeft ruimte om gevoelens te laten zien, ook de lastige.
  3. Laat zien hoe je zelf met emoties omgaat. Zeg hardop: "Ik word een beetje boos, ik haal even adem." Kinderen kijken en doen na.
  4. Praat na, niet tijdens. Midden in een driftbui neemt een kind weinig op. Een rustig gesprek een uur later werkt beter.
  5. Lees samen. Prentenboeken en verhalen zijn een makkelijke aanleiding om te vragen: "Wat denk je dat hij voelt?"

Wil je ook weten hoe de online test voor volwassenen werkt en wat die wel en niet zegt? Lees dan

EQ test: emotionele intelligentie meten (algemene gids)
voor de algemene gids over EQ meten.

EQ-test of IQ-test: wat past bij welke vraag?

Een EQ-test gaat over omgaan met gevoelens, een IQ-test over redeneren. Ze beantwoorden verschillende vragen en vervangen elkaar niet. Heeft je kind vooral moeite met woede, onzekerheid of vriendschappen, dan zegt een IQ-test daar weinig over. Wil je weten hoe een kind logisch en abstract redeneert, dan is een EQ-vragenlijst niet het juiste instrument.

Wat voor soort opgaven je bij een denktest tegenkomt, lees je in

IQ test vragen: welke soort vragen krijg je?
. Hoe dan ook geldt voor beide soorten: een online test op een website is geen officieel onderzoek door een psycholoog en behandel je ook niet zo.


Veelgestelde vragen

Q: Wat is een EQ-test voor kinderen?

A: Het is een vragenlijst of opdrachtenset die inschat hoe een kind emoties herkent, begrijpt en ermee omgaat. Er bestaat geen enkele universele standaard, dus elke aanbieder werkt met een eigen opzet. Zie de uitkomst als een eerste indruk, niet als een diagnose.

Q: Vanaf welke leeftijd heeft een EQ-test zin?

A: Zelfrapportagelijsten werken pas als een kind goed kan lezen en over zichzelf kan nadenken, dus meestal in de bovenbouw van de basisschool of later. Bij jongere kinderen is observatie door ouders en leerkrachten zinvoller dan een lijst. Een exacte leeftijdsgrens verschilt per test, dus kijk naar wat de aanbieder zelf aangeeft.

Q: Kan een EQ-test een stoornis aantonen?

A: Nee. Een online EQ-test kan geen stoornis vaststellen of uitsluiten. Heb je zorgen over het gedrag of de ontwikkeling van je kind, bespreek ze dan met de huisarts, de jeugdarts of een zorgverlener. Die kan zo nodig doorverwijzen naar een psycholoog.

Q: Is de uitslag van een EQ-test vast?

A: Nee. Een uitslag is een momentopname die per dag en per test kan verschillen. Emotionele vaardigheden ontwikkelen zich met leeftijd, ervaring en oefening. Gebruik de uitkomst om te zien waar je kind steun kan gebruiken, niet om een etiket op te plakken.

Q: Wat kan ik doen zonder test?

A: Gevoelens benoemen, zelf het goede voorbeeld geven en rustig napraten na een heftig moment. Dat kost niets en werkt in het dagelijks leven vaak beter dan een score.


Referenties

Klaar om je IQ te ontdekken?

Doe onze wetenschappelijk ontworpen test en krijg je score in slechts enkele minuten.

Start de IQ-test