Knowledge•

Gemiddeld IQ Afrika: wat de cijfers wel en niet zeggen

Gemiddeld IQ Afrika: wat de cijfers wel en niet zeggen
#gemiddeld iq afrika#gemiddeld iq in afrika#gemiddeld iq afrikaanse landen#iq afrika#iq per land

Wie zoekt naar het gemiddelde IQ in Afrika, hoopt meestal op één getal. Dat getal bestaat niet in de vorm waarin het online rondgaat. De schattingen lopen uiteen van onder de 70 tot ongeveer 82 voor Afrika ten zuiden van de Sahara, en de reden van dat verschil zegt meer dan het getal zelf. Het draait om de vraag hoe je zo'n gemiddelde berekent, welke tests je gebruikt en welke groepen je meeneemt.

In dit artikel zie je welke cijfers er zijn, waarom ze zo ver uit elkaar liggen en wat je er als lezer verstandig mee doet. We blijven bij wat gepubliceerd onderzoek zegt, en we noemen ook de kanttekeningen. Een IQ-gemiddelde per werelddeel zegt namelijk niets over wat één persoon kan.

Gemiddeld IQ: Score, Verdeling en Verschillen per Groep
Related
Gemiddeld IQ: Score, Verdeling en Verschillen per Groep
Een gemiddeld IQ is 100, met een standaarddeviatie van 15 punten. Uitleg over de normaalverdeling, en hoe het gemiddelde verschilt per leeftijd, opleidingsniveau en geslacht.

Wat is het gemiddelde IQ van Afrika? De korte versie

Het antwoord hangt af van de studie. In de bekende nationale IQ-lijsten van Richard Lynn en Tatu Vanhanen komt Afrika ten zuiden van de Sahara onder de 70 uit. Een systematisch literatuuronderzoek uit 2010 van Wicherts, Dolan en Van der Maas kwam op ongeveer 82, uitgedrukt ten opzichte van Britse normen. Dat onderzoek verscheen in het tijdschrift Intelligence en vergeleek de uitkomst met scores die uit internationale onderwijsonderzoeken zijn af te leiden. Die kwamen op een vergelijkbaar niveau uit.

BronSchatting voor Afrika ten zuiden van de SaharaKern van de aanpak
Lynn en Vanhanenonder de 70Eigen selectie van gepubliceerde steekproeven
Wicherts, Dolan en Van der Maas, 2010ongeveer 82Systematisch literatuuronderzoek met expliciete selectiecriteria

Let op de woorden "ten zuiden van de Sahara". Afrika bestaat uit meer dan vijftig landen met zeer verschillende bevolkingsgroepen, talen, schoolsystemen en gezondheidssituaties. Eén gemiddelde voor het hele continent doet dus geen recht aan die verschillen. Ook de zoekterm "gemiddeld IQ Afrikaanse landen" suggereert meer uniformiteit dan er in de data zit. Voor veel landen bestaan maar een paar kleine studies, en voor sommige landen helemaal geen.

Daarnaast is de vergelijking altijd relatief. Een IQ-score van 100 betekent dat je gemiddeld scoort ten opzichte van de normgroep van die test. Zo'n normgroep komt vaak uit Europa of Noord-Amerika. Wie een Afrikaanse steekproef met Britse normen vergelijkt, meet dus vooral hoe die groep zich verhoudt tot de Britse referentiegroep van het moment waarop de test is genormeerd. Dat is iets anders dan een uitspraak over het denkvermogen van mensen.

Waarom lopen de schattingen zo ver uiteen?

De verschillen komen vooral uit de selectie van steekproeven, niet uit nieuwe metingen. Wicherts en collega's verweten Lynn en Meisenberg een onsystematische selectie van studies. Volgens hen werden steekproeven met relatief hoge scores weggelaten omdat ze als niet representatief golden. Lynn en Meisenberg publiceerden in hetzelfde nummer van het tijdschrift een eigen herberekening, waarna Wicherts en collega's opnieuw reageerden. Het debat is dus aan beide kanten openbaar. Onderzoekers uit beide kampen kunnen met dezelfde stapel studies op andere uitkomsten komen.

Een tweede probleem is representativiteit. Veel Afrikaanse IQ-studies gebruiken schoolkinderen in één stad of regio, studenten of patiëntengroepen. Zo'n groep zegt weinig over een heel land. Een derde probleem is de testkeuze. De meeste IQ-tests zijn ontworpen in Europese of Amerikaanse contexten, met taal, plaatjes en oefenvormen die bij een bepaalde schoolcultuur passen. Wicherts en collega's schrijven zelf dat er meer psychometrisch onderzoek nodig is om vast te stellen of westerse tests bij Afrikaanse testpersonen vertekende uitkomsten geven.

Let op deze vier punten als je een getal tegenkomt:

  1. Kijk in welk jaar de data zijn verzameld.
  2. Kijk welke test is gebruikt en met welke normgroep is vergeleken.
  3. Kijk hoeveel mensen er zijn getest en hoe ze zijn gekozen.
  4. Kijk of het getal voor één land, een regio of een heel werelddeel geldt.

Ontbreekt een van die vier gegevens, behandel het getal dan als een grove schatting.

Klaar om je IQ te ontdekken?

Doe onze wetenschappelijk ontworpen test en krijg je score in slechts enkele minuten.

Start de IQ-test

Wat bepaalt een groepsgemiddelde eigenlijk?

Gemiddelde testscores weerspiegelen mede de omstandigheden waarin kinderen opgroeien. Voeding, gezondheid, de kwaliteit en lengte van het onderwijs en vertrouwdheid met testsituaties tellen allemaal mee. Wicherts en collega's koppelen de Afrikaanse scores aan de leefomstandigheden en verwachten dat het gemiddelde blijft stijgen als die verbeteren. Dat is een andere uitleg dan een vaste aanleg die per werelddeel zou verschillen.

Een duidelijk voorbeeld uit de praktijk is onderzoek in landelijk Kenia (de regio Embu). Onderzoekers onder leiding van Tamara Daley testten kinderen van 6 tot 8 jaar in 1984 en opnieuw in 1998 in dezelfde streek. De scores in 1998 lagen ongeveer 11 punten hoger. De onderzoekers noemden dit de snelste stijging van een bevolkingsgemiddelde die ooit is gemeld. Als mogelijke verklaringen noemden zij meer nadruk op school door een stijgend geletterdheidsniveau van ouders, betere voeding en minder bloedarmoede bij kinderen. Er is ook kritiek: Linda Gottfredson betwijfelde of dit echt een Flynn-effect is, omdat de groep van 1998 mogelijk beter af was dan die van 1984. Het gaat bovendien om één streek met een kleine steekproef, dus trek er geen conclusies uit voor een heel land.

Het past wel bij het patroon dat je ook uit Europa kent. Ook daar steeg het gemiddelde IQ in de twintigste eeuw decennialang, het zogeheten Flynn-effect. Hoe meer mensen langer naar school gaan en gezonder opgroeien, hoe hoger de ruwe scores op dezelfde test liggen. Een gemiddelde uit een studie van twintig of dertig jaar geleden zegt dus niet automatisch iets over de situatie van nu.

Gemiddeld IQ in Nederland: score en schrijfwijzen
Related
Gemiddeld IQ in Nederland: score en schrijfwijzen
Het gemiddeld IQ in Nederland ligt rond 100, de internationale norm, met schattingen tussen circa 100 en 102-104 afhankelijk van de bron en de meetmethode.

Gemiddeld IQ per land: waarom een ranglijst misleidt

Ranglijsten van Afrikaanse landen op IQ bevatten meestal meer schijnzekerheid dan informatie. Je ziet ze veel op sociale media en in zoekresultaten, vaak met cijfers achter de komma. Die precisie is onverdiend. Voor veel landen komt het getal uit enkele kleine studies, soms uit verschillende decennia, met uiteenlopende tests. Eén steekproef van een paar honderd kinderen bepaalt dan het cijfer van een land met tientallen miljoenen inwoners.

Wie toch landen wil vergelijken, kan beter kijken naar internationaal onderwijsonderzoek dat in meerdere landen op dezelfde manier is afgenomen. Ook dat meet vooral schoolprestaties en geen aangeboren intelligentie, maar de gegevens zijn althans vergelijkbaar opgezet. Wicherts en collega's legden hun schatting van ongeveer 82 naast zulke gegevens.

In ons hoofdartikel over het gemiddelde IQ gaan we breder in op wat een norm van 100 betekent en welke verschillen er tussen groepen bestaan. De landenvergelijking hangt daar direct mee samen: een gemiddelde zegt iets over een verdeling van scores, en binnen elke groep lopen de scores van individuen ver uiteen en overlappen ze met die van andere groepen. Het verschil tussen twee gemiddelden zegt dus weinig over twee willekeurige personen uit die groepen.

Wat betekent dit voor jouw eigen score?

Vrijwel niets. Een gemiddelde per werelddeel zegt niets over wat jij kunt, of wat iemand uit Nigeria, Ghana, Kenia of Zuid-Afrika kan. Wat telt voor een individuele score is de test, de normgroep en de omstandigheden waaronder je de test maakt. Uitleg over wat een uitslag betekent vind je in ons artikel over de betekenis van je IQ-score.

IQ-score betekenis: wat je testresultaat echt zegt
Related
IQ-score betekenis: wat je testresultaat echt zegt
Een IQ-score van 100 is het gemiddelde; 68% van de mensen scoort tussen 85 en 115. Uitleg over percentielen, classificatietabel en wat een hoge of lage score betekent.

Op iq-test-official.site kun je een test van 30 vragen maken over vier redeneergebieden. Het is een oefen- en oriëntatietest en geen officiële of klinische IQ-test. Het resultaat is een indicatie van hoe je presteert op dit type vragen, geen diagnose en geen oordeel over je capaciteiten.


Veelgestelde vragen

Q: Wat is het gemiddeld IQ in Afrika?

A: Er is geen vast getal. Voor Afrika ten zuiden van de Sahara lopen de schattingen uiteen van onder de 70 bij Lynn en Vanhanen tot ongeveer 82 in een systematisch literatuuronderzoek uit 2010. Het verschil komt vooral door welke studies zijn meegenomen en hoe representatief die zijn.

Q: Waarom verschillen de schattingen van het gemiddeld IQ van Afrikaanse landen zo sterk?

A: De selectie van steekproeven, de gebruikte tests en de normgroep verschillen per onderzoeker. Veel studies gebruiken kleine of niet-representatieve groepen, zoals schoolkinderen uit één regio. Onderzoekers die de data systematisch bekeken, concludeerden dat eerdere schattingen te laag waren.

Q: Zijn westerse IQ-tests eerlijk voor mensen in Afrika?

A: Dat is nog niet goed onderzocht. De auteurs van het literatuuronderzoek uit 2010 schrijven dat er meer psychometrisch onderzoek nodig is om te weten of westerse tests bij Afrikaanse testpersonen vertekend zijn. Taal, schoolervaring en vertrouwdheid met testopgaven kunnen de score beïnvloeden.

Q: Kan het gemiddelde IQ in Afrika stijgen?

A: Ja, er zijn aanwijzingen dat gemiddelde scores stijgen als omstandigheden verbeteren. In landelijk Kenia lagen de scores van kinderen van 6 tot 8 jaar in 1998 ongeveer 11 punten hoger dan in 1984. Het gaat om één streek en één kleine studie, en er is discussie over de vergelijkbaarheid van de groepen.

Q: Zegt een gemiddeld IQ per land iets over één persoon?

A: Nee. Een groepsgemiddelde zegt niets over individuele capaciteiten, omdat de scores binnen elke groep ver uiteenlopen en sterk overlappen met die van andere groepen.


Referenties

Klaar om je IQ te ontdekken?

Doe onze wetenschappelijk ontworpen test en krijg je score in slechts enkele minuten.

Start de IQ-test