Knowledge•

Gemiddeld IQ Somalië: wat zeggen de cijfers echt?

Gemiddeld IQ Somalië: wat zeggen de cijfers echt?
#gemiddeld iq in somalia#gemiddeld iq somalie#iq score somalia#iq per land#nationaal iq

Wie zoekt naar het gemiddeld IQ van Somalië, verwacht meestal één getal. Dat getal bestaat wel op internet, maar er is geen degelijke, representatieve meting van de Somalische bevolking waar je het aan kunt ophangen. De cijfers die je tegenkomt zijn schattingen uit lijsten per land, en juist voor een land als Somalië zijn die schattingen het zwakst onderbouwd. In dit artikel leggen we uit waar zulke cijfers vandaan komen, waarom je ze voorzichtig moet lezen en wat je wél kunt zeggen.

Misschien ben je nieuwsgierig omdat je een discussie hebt gezien, of omdat je zelf een Somalische achtergrond hebt en wilt weten wat er van een getal klopt. Een score zegt iets over een testsituatie en een groep op een bepaald moment. Het zegt niets over wat een individu kan, en ook niet over een heel volk. Het algemene kader, met de norm van 100 en de verdeling eromheen, vind je in onze gids over het gemiddelde IQ.

Gemiddeld IQ: Score, Verdeling en Verschillen per Groep
Related
Gemiddeld IQ: Score, Verdeling en Verschillen per Groep
Een gemiddeld IQ is 100, met een standaarddeviatie van 15 punten. Uitleg over de normaalverdeling, en hoe het gemiddelde verschilt per leeftijd, opleidingsniveau en geslacht.

Is er een betrouwbaar gemiddeld IQ voor Somalië?

Nee: er is geen betrouwbaar gemeten landelijk gemiddelde voor Somalië. Om een gemiddelde te berekenen heb je een grote, willekeurig getrokken steekproef nodig die de hele bevolking weerspiegelt: stad en platteland, jong en oud, arm en rijk, met een test die in de eigen taal en cultuur is genormeerd. Zo'n onderzoek is voor Somalië niet beschikbaar. Het land kampt al decennia met conflict, een zwak overheidsapparaat en grote groepen mensen die verplaatst zijn. Grootschalig psychometrisch onderzoek is daar nauwelijks uitvoerbaar.

Wat er wel circuleert, komt uit samengestelde lijsten met nationale IQ-schattingen, waarvan de bekendste door Richard Lynn en Tatu Vanhanen is opgesteld. Die lijsten combineren kleine studies, soms van één school of één groep kinderen, en vullen ontbrekende landen aan met gemiddelden van buurlanden of met andere schattingsmethoden. Voor sommige landen ligt er dus geen eigen meting onder het getal, maar een inschatting.

Wat je zietWat er meestal achter zit
Eén getal voor het hele landEen schatting, geen landelijke meting
Een precieze decimaalSchijnnauwkeurigheid bij een kleine of onzekere steekproef
Een rangorde van landenStudies uit verschillende jaren en met verschillende tests
Een land zonder eigen onderzoekVaak ingevuld met het gemiddelde van buurlanden

Waarom nationale IQ-lijsten zo omstreden zijn

De kritiek op nationale IQ-lijsten gaat over de kwaliteit van de gegevens, niet over een detail. Volgens het overzicht op Wikipedia noemen critici onder meer dat er veel verschillende tests door elkaar worden gebruikt, dat onduidelijk is of de steekproeven representatief zijn en dat de meetjaren sterk uiteenlopen. Dat laatste is van belang vanwege het Flynn-effect: volgens Wikipedia stegen scores op oudere tests, als die niet opnieuw werden genormeerd, met grofweg 3 tot 5 punten per decennium. Een studie uit 1990 en een uit 2010 zijn dus niet zomaar vergelijkbaar.

Een tweede punt is de keuze van studies. Wicherts, Dolan en Van der Maas stelden dat Lynn en Vanhanen geen vaste criteria publiceerden voor welke studies meetelden. Voor Afrika ten zuiden van de Sahara kwam de lijst uit op een gemiddelde van 67. Nam men de weggelaten studies wel mee, dan kwam het gemiddelde uit op 82. Alleen al de selectie van studies kan dus zoveel verschil maken. Ook dit is omstreden: Lynn en Meisenberg verdedigden de selectie in een reactie.

Een derde punt is de invulmethode. Het gemiddelde van buurlanden gebruiken voor een land zonder meting is problematisch, omdat het ontbreken van onderzoek zelf samen kan hangen met armoede of oorlog. Daar komt de vraag bij of westerse IQ-tests in andere culturen hetzelfde meten. Ook tests die als cultuurneutraal worden verkocht, blijken niet los te staan van taal, schoolervaring en vertrouwdheid met testsituaties.

Klaar om je IQ te ontdekken?

Doe onze wetenschappelijk ontworpen test en krijg je score in slechts enkele minuten.

Start de IQ-test

Wat bepaalt een testscore, los van aanleg?

Een gemiddelde score van een groep weerspiegelt vooral de omstandigheden waarin die groep opgroeit en getest wordt. IQ-tests meten abstract en verbaal redeneren, en die vaardigheden worden getraind door schoolonderwijs. Waar weinig kinderen naar school kunnen, scoren ze gemiddeld lager op precies de onderdelen die onderwijs oefent. Dat zegt iets over kansen, niet over capaciteiten.

Daarnaast spelen voeding en gezondheid in de eerste levensjaren mee, evenals taal van de test, tijdsdruk, vertrouwdheid met papier en potlood of een scherm, en de vraag of een kind weet hoe het met een testvraag moet omgaan. Een ervaren testpsycholoog houdt daar rekening mee en gebruikt voor een individuele beoordeling een test die voor de eigen groep is genormeerd. Een lijst per land doet dat niet.

Het Flynn-effect past daarbij. Als scores binnen één land in enkele generaties merkbaar kunnen stijgen, vaak in verband gebracht met beter onderwijs en gezondheid, dan kan een verschil tussen landen niet zonder meer als vaststaand en onveranderlijk worden gelezen. Hoe de norm van 100 tot stand komt en wat een score betekent, lees je in onze uitleg over de IQ-score.

IQ-score betekenis: wat je testresultaat echt zegt
Related
IQ-score betekenis: wat je testresultaat echt zegt
Een IQ-score van 100 is het gemiddelde; 68% van de mensen scoort tussen 85 en 115. Uitleg over percentielen, classificatietabel en wat een hoge of lage score betekent.

Hoe lees je een getal over een land dat je tegenkomt?

Controleer vier dingen voordat je een nationaal IQ-getal overneemt. Dit geldt voor Somalië, maar ook voor elk ander land.

  1. Bron en jaar: uit welk jaar komt de meting, en welke test is gebruikt?
  2. Steekproef: hoeveel mensen deden mee, wie waren het, en zijn het er genoeg om voor een heel land te spreken?
  3. Eigen meting of invulling: is het getal gemeten, of afgeleid van buurlanden?
  4. Spreiding: binnen elke groep is de variatie tussen individuen veel groter dan het verschil tussen gemiddelden. Een groepsgemiddelde zegt dus bijna niets over één persoon.

Het laatste punt wordt vaak vergeten. De verdeling van IQ-scores in elke bevolkingsgroep is een brede klok. Mensen met zeer hoge en met lage scores komen in elke groep voor, en de overlap tussen groepen is groot. Een getal over een land is daarom nooit een oordeel over de Somalische mensen die jij kent, of over jezelf.

Wie wil weten hoe een gemiddelde in een land met betere gegevens wordt vastgesteld, kan kijken naar het Nederlandse voorbeeld in onze pagina over het gemiddelde IQ in Nederland.

Gemiddeld IQ in Nederland: score en schrijfwijzen
Related
Gemiddeld IQ in Nederland: score en schrijfwijzen
Het gemiddeld IQ in Nederland ligt rond 100, de internationale norm, met schattingen tussen circa 100 en 102-104 afhankelijk van de bron en de meetmethode.

Wat kun je zelf doen als je je eigen score wilt weten?

Een landgemiddelde helpt je niet verder, een individuele test wel. Wil je een eerste indruk van je eigen redeneervermogen, dan kun je op iq-test-official.site een test van 30 vragen maken die vier redeneergebieden beslaat. De test is gratis om te maken, het uitgebreide resultatenrapport is tegen betaling. Het is een oriënterende test en geen officieel psychologisch onderzoek. Een diagnose of formele beoordeling, bijvoorbeeld voor onderwijs of hoogbegaafdheid, hoort bij een gekwalificeerde psycholoog met een genormeerde test.


Veelgestelde vragen

Q: Wat is het gemiddeld IQ in Somalië?

A: Er is geen betrouwbaar gemeten landelijk gemiddelde. De getallen die online circuleren zijn schattingen uit lijsten per land, vaak gebaseerd op kleine studies of op de gemiddelden van buurlanden. Behandel zulke cijfers als indicatie en niet als feit.

Q: Waarom zijn IQ-scores per land omstreden?

A: Omdat de gegevens wisselend van kwaliteit zijn. Er worden verschillende tests uit verschillende jaren gecombineerd, de steekproeven zijn niet altijd representatief en er zijn geen vaste regels voor welke studies meetellen. Voor Afrika ten zuiden van de Sahara gaf de selectie van studies volgens critici een verschil van 67 tegenover 82.

Q: Zegt een laag gemiddelde iets over aangeboren intelligentie?

A: Nee, dat kan uit zulke gemiddelden niet worden afgeleid. Scores hangen sterk samen met onderwijs, voeding, gezondheid en testervaring. Die factoren verschillen sterk tussen landen en veranderen over generaties; het Flynn-effect wijst in die richting.

Q: Kan ik met een online test mijn IQ vergelijken met een landgemiddelde?

A: Dat is niet zinvol. Een online test geeft een indicatieve plaatsing binnen een normaalverdeling met gemiddelde 100 en standaarddeviatie 15. Een landgemiddelde komt uit een andere bron, met een andere test en groep. Vergelijk ze dus niet.


Gerelateerde onderwerpen

Meer over groepsgemiddelden en de norm van 100 vind je in de gids over het gemiddelde IQ.

Referenties

Klaar om je IQ te ontdekken?

Doe onze wetenschappelijk ontworpen test en krijg je score in slechts enkele minuten.

Start de IQ-test